Jak eukaliptusowe kryształy pokonały komara

Komary potrafią popsuć wszelką przyjemność. Na przykład wylegujesz się w podniebnej wannie o zachodzie słońca, w kwiatach róży i bzu, podziwiając ściany leśnej łazienki: niebotyczne drzewa. Olcha, klon, czereśnia, morela wprowadzają Cię w błogi stan, ale pomiędzy dębem, a grabem komar burzy radość botanicznej wyliczanki. Na szczęście tuż pod ręką masz słoiczek z kilkoma kryształkami eukaliptusa cytrynowego, umieszczasz drobinki w wodzie i sielanka wraca: osika, buki, wierzba i kruszyna przywracają uśmiech.

Po kąpieli dodaję sobie te eukaliptusowe kryształy  do kremu, toniku, preparatu do pryskania ubrań i skóry: lekko chłodzą i czynią człowieka niewidocznym dla komarów i meszek.  Pachną przyjemnie, nieco miętowo, z przytłumionymi nutami cytroneli. Oficjalna maksymalna dawka na skórę to aż 20% i takie stężenie kryształów zalecane jest w preparatach, jeśli wybierasz się do krajów, gdzie panuje malaria.

 

Kryształy eukaliptusa cytrynowego – co to takiego?

Kryształy eukaliptusa cytrynowego powstają z olejku eterycznego uzyskanego z liści drzewa Corymbia citridora, zwanego eukaliptusem cytrynowym w reakcji Prins’a.  Reakcja ma w sobie tyle lekkości i prostoty, co chwytliwa melodia: aż łatwo pomyśleć, że wymyślił ją artysta, nie chemik.

Chemia lubi udawać trudność. Zwykłe: poczekaj, aż się ustoi i zlej – nazywa dekantacją. Prostą produkcję mydła – saponifikacją itd, jakby groźne nazwy miały stanowić sito, przez które przesypią się mało zdeterminowani. Reakcja Prins’a to też taka zmyłka – niby trudne, a łatwe. I można to zrobić w thermomixie*.

*Napisałam: w thermomixie, bowiem na każdych moich warsztatach pada pytanie, czy przepis na krem, szampon itp można dostosować do tego urządzenia.

Najbardziej znane roślinne repelenty to olejek eteryczny cytronela i cedr Virginijski, stosowane na masową skalę przed wynalezieniem DEET. Syntetyczny repelent DEET przewyższył  skuteczność naturalnych olejków. W poszukiwaniu nowych, rozwiązań  odkryto, że liście eukaliptusa cytrynowego znakomicie odstraszają komary, o wiele lepiej, niż  uzyskany z tych liści olejek eteryczny. Dlaczego?

Olejki eteryczne to substancje lotne, czyli po podgrzaniu parują i tę cechę wykorzystuje się w procesie destylacji. Resztki biomasy, wykorzystanej do  wytwarzania olejku (na przykład liście drzewa) to „wyparki” – takie fusy. To właśnie w wyparkach zlokalizowano substancję odstraszającą komary w stopniu porównywalnym z DEET – są to pierścienie cytronelalu, nazwane PMD. PMD nie jest lotne, to ciężka molekuła, dlatego została w wyparkach. Ciężar to atut – naniesiona na skórę lub ubranie, działa długo i skutecznie. Takie PMD można samodzielnie wyprodukować z olejku zawierającego cytronelal.

Co to cytronelal i o tym, że olejki nie są jednorodnymi substancjami, pisałam w poście o cytroneli.

Olejki eteryczne bogate w cytronelal to cytronela (do 46 %)oraz Corymbia citridora (do 86 %), zwana eukaliptusem cytrynowym – drzewo, podobne do eukaliptusa, wywodzące się z Australii. Poza podobieństwem wyglądu i zwyczajową nazwą Corymbia citridora nie ma nic wspólnego z eukaliptusami, nie można więc zamiennie zastosować olejku eukaliptusowego, można użyć cytroneli**.  Produkcja PMD polega na miksowaniu olejku z wodą i kwaskiem cytrynowym, przez 15 godzin***, temp. około 45st.C – proces, który z powodzeniem można wykonać w każdej kuchni oraz lokalnych wytwórniach chemikaliów w rejonach zagrożenia malarią.

**cytronelal występuje również w liściach limonki kafir, aż do 80%

***15 godzin można podzielić na etapy

O tym, jak zamykałam pierścienie w ubiegłym sezonie.

Eukaliptusowe kryształy, czyli  olejek z zamkniętym pierścieniem cytronelalu nazywany jest często „modyfikowanym olejkiem”, co wzbudza podejrzliwość. „Modyfikowany” to przecież neutralne słowo – modyfikować można różne rzeczy, ustawienia i struktury. Na przykład  wodę, przez manipulowanie temperaturą: zamrozić lub przeistoczyć w parę wodną.

 

Skąd wiadomo, że proces zamykania pierścieni PMD przebiegł pomyślnie?

Po 15 godzinach reakcji olejek gęstnieje, zaczyna krystalizować. Wystarczy rozlać nieco na płaskiej powierzchni i zostawić na kilka godzin – olejek przemieni się w kryształki, po ogrzaniu odzyska płynną formę. Olejek zmienia zapach na bardziej miętowy, całkowicie zmienia smak – mocno pobudza receptory zimna, ma silny efekt chłodzący na skórę i błony śluzowe (idealny pomysł do pasty do zębów). Dzięki tej właściwości oszukuje komary – blokuje ich receptory ciepła, nie wykrywają człowieka.

Olejek eukaliptusa cytrynowego jest dostępny w moim sklepie.

Gotowe preparaty z kryształami mam w dziale repelenty  – preparaty odstraszające owady

Jak to wykorzystać w praktyce? domowe odstraszacze komarów

W preparatach odstraszających komary. PMD tworzy na powierzchni małe kryształki, dzięki czemu działa znacznie dłużej, niż olejki eteryczne:

  • znikacze komarów w wersji olejowej: wymieszaj modyfikowany olejek zawierający PMD z olejem bazowym, na przykład trójglicerydem kaprylowo kaprynowym (jest to frakcja oleju kokosowego, nie tłuści skóry) – stężenie do ochrony rąk, nóg:10%, przy twarzy wystarczy do 1%, ostrożnie przy oczach, kryształy mocno drażnią oczy (jak mięta)
  • znikacze wodne: mikroemulsje zawierające około 1% PMD działają około 90minut,
  • świece (faza testów)
  • pralinki i olejki zapachowe do kominków aromatycznych
  • kosmetyki
  • PMD to super składnik znikaczy kleszczy: kleszcze nie wykrywają człowieka. Jednak jeśli kleszcz przypadkiem dostanie się na skórę, PMD nie jest w stanie go powstrzymać, należy dodać inne komponenty.

Artykuł sponsorowany przez niewielką ilość olejku z zamkniętymi pierścieniami, pierścienie zamykałam samodzielnie i pierwszy raz na dużą skalę. Pierścienie dodane również do Znikacza Amyris, Ylang, Cedr oraz całkiem nowego Znikacza Werbenowego, w którym nie zastosowałam olejków niewskazanych dla dzieci. Szczegóły w herbisklepie.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *